01.012016

Təzə ildə yeni bloglarla 01.01.2016

Read More

Niye qaranliq

Günəş, planetimizə ən yaxın ulduzdur. Günəşdən gələn işıq şüaları və atmosfer sayəsində, gündüzləri səmanı mavi görürük, lakin gecələri Günəş şüaları olmadığı üçün Dünya, qaranlığa bürünür və səmadakı ulduzlar diqqətə çarpan hala gəlir. Kainatda milyardlarla ulduz olduğunu və bütün bunların işıq yaydığını düşünsək; yaxşı, "Kosmos səbəb qaranlıqdır?" Sual çox sadə kimi görülə bilər, lakin bunu cavab bir az mürəkkəbdir. Johannes Kepler, Edmond Halley kimi bir çox elm insanı əsrlər boyunca bu suala cavab tapmağa çalışdı. 

Dünya atmosfer ilə əhatə olunur. Atmosfer içerisindesu droplets, qaz və tozlar tapılar. Günəşdən gələn şüalar atmosfer içərisindəki bu maddələrə çarpar və hər istiqamətə dağılır. Dağılan şüaların cisimlerdenyansıyarak gözümüzə gəlməsi sayəsində, cisimləri və onların saysız tondakı rəngləri görə bilirik. Yəni əgər kosmosda işığın çarpıb gözümüzə gələcəyi bir vəziyyət olmazsa ətrafı qaranlıq görərik. Kosmosun boşluq olduğunu düşünsək, bu vəziyyəti anlayabiliriz.Örneğin Aydan Dünyaya baxıldığında Ayın atmosferi olmadığından ətraf qaranlıq görünür. Beyin yaxan qisim burada başlayır, əgər bütün kainatdakı milyardlarla ulduz, ətrafına işıq saçıyorsaDünya'dan baxan birinin kainatı qaranlıq deyil, işıqlı olaraq görməsi lazım deyil mi? Lakin bunun belə olmadığını bilirik. Bu vəziyyət Olbers paradoksu olaraq bilinir. Bu paradoks Heinrich Olbers tərəfindən 1823-ci ildə ortaya atılmışdır. Bu paradoksu həll etmək üçün çox sayda şərh çıxarıldı. Bunlardan ən yaxşısı və hazırda qüvvədə olan şərh, kainatın sonsuz olmadığı istifadə edilən şərhdir. Kainat təxminən 14.7 milyard yaşında olduğunu bilirik yəni biz yalnız planetimizə 14.7 milyard işıq ili uzaklığındaki ulduzları görə bilərik. Yaniyıldızlardan çıxan işıq şüaları hələ bizə çatmış deyildirlər. Kosmosun qaranlıq olmasının bir digər səbəbi isə bu şəkildə açıklanır.Işığın bir dalğa boyu və tezliyi vardır, işıq yalnız müəyyən bir aralıqdakı dalğa boyunda görünür hala gəlir. Bu dekabrda böyük və kiçik dalğa boylarında işığı görə bilmərik. İşıq mənbəyi sizdən uzaklaşıyorsa, işığın dalğa boyu böyüyər. Kainatın genişləndiyini və ulduzların bizdən uzaqlaşdığını düşünsək, dalğa boyu böyüyən işıq, qırmızıya kayar və görünür bölgənin xaricində qalar bu səbəblə gözlə görülə bilməz. Kiçik bir örnəklə açıqlasa, məsələn səkidə gedirsiniz bu sırada, bir avtomobil sürətlə, sizə doğru gəlir, avtomobil uzaqlaşdıqca avtomobildən gələn səsin dəyişdiyini fərq edərsiniz. Bu təsirə Doppler təsiri adı verilir. Uğur SarıçamKaynaklarhttp://starchild.gsfc.nasa.gov/docs/StarChild/questions/question52.htmlhttp://phys.org/news/2014-12-space-black.html http://mentalfloss.com/uk/space/26659/why-is-it-so-dark-in-outer-space

Read More

Android oyunlar proqramlar duzelt

Android oyunlar praqramlar hazirlamaq üçün əla saytdı http://www.appsgeyser.com/2347505?

Read More

Uran

Uranyumdan Nasıl Bomba Yapılır?Zenginleştirilmiş Uranyumdan Nasıl Bomba Yapılır?Zenginleştirilmiş uranyum, uranyum elementi ile izotopu olan U-235’i yüksek oranda barındıran ve yüzde 72’si doğal uranyumdan oluşan atomlardır. U-238 olarak adlandırılan normal uranyum, çekirdeğinde bulunan nükleonların (protonve nötron) miktarını belirtir. Yani 238, uranyumun doğada bulunduğu şekliyle proton ve nötronların toplamının sayısal olarak ifadesidir. U-235 atomunda, proton ve nötronlar düzensiz bir yapıya sahiptir. Kararsız ve daha elverişli hale getirmek için ise termal nötronların parçalanması gerekmektedir. Nükleer enerji ve nükleer silahların temeli olan bu parçalanma, yani fizyon süreci başlarken, aynı zamanda bir zincir reaksiyonu da başlamış olur.U-235, normaluranyumdan yüzde 1.26 daha hafif olmasına rağmen, aynı kimyasal özeliklere sahip olduğundan dolayı ayırt edebilmek zordur. Aynı zamanda süreç, oldukça yoğun enerjili ve maliyeti yüksek olduğundan dolayı, şimdiye kadar sadece birkaç ülke sanayi ölçeğinde çalışmalar yürütebilmiştir. 

Uranyum reaktör yapabilmek için U-235’in yüzde 3 ya da yüzde 4 gibi bir oranı kullanılırken, silah ya da bomba yapabilmek içinse yüzde 90 gibi bir oranına ihtiyaç vardır. Uranyum ayrışması için 9 farklı teknik bulunmaktadır. Ancak bazılarının kesinliklediğerlerinden daha iyi çalıştığını söyleyebiliriz.Araştırmacılar 2. Dünya Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri’nde bir dizi teknik kullanarak, ilk izotop ayrımının çalışmalarını yürütmüşlerdir. İlk aşama termal difüzyondan meydana geliyordu. Bilim adamları çok küçük sıcaklık değişimleri ile soğuk ve sıcak ısıl bölgelerde hafif U-235 ve ağır U-238 moleküllerini elde edebilirler. Bu, bir sonraki aşama olan elektromanyetik izotopayırma için malzeme oluşmasını sağlamış oldu.Elektromanyetik izotop ayırma işlemi, uranyumun buharlaştırılması ve pozitif yüklü iyonlar elde etmek için iyonlaştırma işlemlerini içerir. Daha sonra iyonize olmuş uranyum, güçlü bir manyetik alan tarafından eğilerek hızlandırılır. Hafif olan U-235 atomları, U-238 atomlarına göre manyetik alanda daha fazla saptırılır. Bu işlem birçok kez tekrarlanarak uranyum, U-235 parçalarından kurtarılarak zenginleştirilmiş hale gelir. Bu uranyum zenginleştirilmesi tekniği Hiroşima’yı yok eden Little Boy Bombası’nın yapımında kullanılmıştır. (Little Boy: Dünya’da saldırı amacıyla kullanılan ilk atom bombasının adıdır. 1945 yılında Japonya’nın Hiroşima kentine atılan atom bombası 70 binden fazla insanın ölümüne sebep olmuş ve birçoğunun da hastalanmasına, sakat doğmasına ve radyasyondan zehirlenmesine neden olmuştur.)Soğuk Savaş sırasında ise gaz difüzyonu tekniği, elektromanyetik izotop ayırma tekniğine tercih edilmiştir. Bu teknik ile yarıgeçirgen bir zar boyunca uranyum hegzaflorid gazı itilir ve uranyumun iki izotopu birbirinden ayrılmış olur. Önceki teknikte olduğu gibi sistemi U-235’ten izole etmek ve zenginleştirilmiş uranyum elde etmek için pek çok kez tekrarlanması gerekmektedir.Günümüzde ise araştırmacılar, zenginleştirme tekniği olarak santrifüjlemeişlemini kullanırlar. Sanrifüj işlemi sırasında, tercihen ağır olan U-238 atomlarının elde edilmesi için hafif U-235 atomları santrifüjün dış duvarlarına doğru itilir. Tüm diğer teknikler gibi esas sonucu elde etmek için birçok kez tekrarlanmalıdır.Bu şekilde uranyum arındırmak için tüm santrifüj sistemini aynı anda ve birçok kez kullanma işlemine ise kademeli santrifüjleme denilmektedir. İzotopları ayırmak için ısının yanı sıra merkezkaç kuvvetini de kullanan Zippe Tekniği ise, geleneksel santrifüjleme tekniğinden daha gelişmiş bir tekniktir.Diğer uranyum izotopu ayırma yöntemleri ise aerodinamik işlemler, lazerle ayırma, plazma ile ayırma, oksidasyon/redüksiyon tekniği gibi, izotopların yüzde 1.26’lık kütle farkından ya da izotopların kimyasal eğilimine göre değişkenlik göstermesinden yararlanan tekniklerdir.Yüksek zenginleştirilmiş uranyum tableti. Fotoğraf, Wikipedia’dan alınmıştır.Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, dünyadaki tüm uranyum kaynaklarını gözlem altında tutarak bu kaynağın barışçılbir şekilde kullanılıp kullanılmadığını denetlemekle görevlidir. 2007 senesi itibariyle dünyada nükleer silah üretimi, askeri teçhizat ve araştırma amaçlı toplam 2 bin ton zenginleştirilmiş uranyum üretilmiştir. Zenginleştirme işlemi uranyumun kullanım amacı ve şekline bağlıolarak;*.Az zenginleştirilmiş uranyum*.Orta zenginleştirilmiş uranyum*.Yüksek zenginleştirilmiş uranyumolmak üzere 3 ayrı derecelendirme işlemine tabi tutulmaktadır.Nükleer silahların hedeflerinin dışına çıkabilen uzun vadeli inanılmaz tahrip edicigüçleri vardır. Zenginleştirilmiş uranyumdan ya da başka ağır elementlerden bomba yapmak, gelişen teknoloji ve sayısız destekle zor olmaktan çıkmıştır. Ancak nükleer bir patlamanın patlama anında sıcaklığın aniden yükselmesiyle her şey buharlaşır ve gerçekten ölümcüldür. Patlamayla birlikte oluşan ısı ve radyasyon yayılımının çevresel etkileri son derece zararlı olabilmektedir [5]. Radyasyonun ve radyoaktif serpintinin vücutta aktif bölünmeye uğrayan hücreleri doğrudan etkilediği kanıtlanmıştır. Ayrıca yüksek tahrip güçlü patlayıcıların da, azot oksitleri stratosfer ve ozon tabakasına taşıması nedeniyle ozon tabakasını ciddi ölçüde azaltabileceği görülmüştür. Bu nedenle ülkeler ve hükumetler nükleer silah yapım teknolojisini kontrol etmeye ve nükleer cephaneliği azaltmaya çalışmaktadırlar.Tuğba YaşarMarmara Üniversitesi Fizik BölümüKuark Bilim Topluluğu Popüler Bilim Yayın GrubuKaynaklar:1.http://www.wisegeek.com/how-is-uranium-enriched-to-make-bombs.htm2.http://www.livescience.com/6463-uranium-enriched.html3.http://www.smithsonianmag.com/science-nature/what-is-enriched-uranium-17091828/?no-ist4.http://tr.wikipedia.org/wiki/Little_Boy5.http://zaltac.ogu.edu.tr/nukes/nuke5.html

Read More

DNA kodlari qalici kecmis

Yalnız bir qramında 455 eksabayt məlumat saxlaya DNT, insanlığın qalıcı olaraq qeydini tutabilir.Bulut saxlama və daima qurtarıla istifadəçi hesabları çağında, məlumatın "itməsi" fikri tamamilə qeyri-adi gələ bilər. Avropa Birliyi, şirkətlərdən məlumatın getməsini mümkün qılmağa işlərini tələb etmək üçün Unutulma Haqqı (İng. Right to be Forgotten) qanununu keçirmək məcburiyyətində qaldı. Ancaq bu günlərdə Internet üzərində istehsal və hazır edilən məlumatın bütün həcmi nəzərə alaraq, bu gedişatın davam etməsi mümkün mü? Tweet'in onsuz da yalnız bir neçə həftəlik zamanda Axtarışın üzərindən asan daxilolma xaricində çıxdı. Internet, istifadəçilər tərəfindən yaradılan videonun ağırlığı altında bükülməyə başlayır. Digital saxlama vasitələri, insanlığın 1ləri və 0-ları çıxarma qabiliyyətinə yetişəcək qədər sürətli irəliləyir mu? Bəlkə də irəliləməsi gerekmiyordur. Nəhayət təkamül, DNT-də yüksək miqdarda xüsusiləşmiş, fiziki olaraq inanılmaz dərəcədə sıx və bəzən yüz minlərlə il sonra bir sümükdə bozulmamışşekilde bağlı olan bir storage şəkliylə qarşımıza çıxdı. DNT təbiətin sabit sürücüsüdür və əlbəttə mükəmməl olmamasına qarşı, eyni zamanda ən inkişaf etmiş digital texnologiya belə alt edən bəzi möcüzə xüsusiyyətlərə malikdir. Son inkişaflar, DNT-nin məlumatların depolamada sahib olduğu imkanları kuramdan tətbiq keçirərək, molekulyar yaddaşı, insanlığın məlumatı beyin xaricində depolamasından başqa olaraq texnologiya mozaiklerine getirebilir.Veri "böhranı" Günün sonunda, bu problemə sahib olmaq yaxşıdır: 

İnternetdən gen dizilimine, çox fazlainsan bu dünyanın zəngin, yenilikçi xüsusiyyətlərini istifadə etmək istəyir. Bu eyni zamanda İnternetə olan istifadəçi marağını azaldan, zəiflədici bir problem və olabiləcək olaraq əhəmiyyətli olan məlumatların bütövlüyünü təhlükəyə atır. Əgər depolayacaq çox çox şeyimiz varsa və birdən çox ehtiyac çoxu ehtiyata gücümüz çatmırsa, o zaman nəticədə güc outages və təchizat uğursuzluqlar, məlumatın əsas olaraq yokolmasına yol açacaktır.Bugün, nüvə füzyondan quru dəliklərə və genetik mühəndisliyinə qədər uzanan onca məlumatımıza baxmayaraq, İsgəndəriyyə Kitabxanasının yanması ilə itən məlumatın nə olduğunu bilmədiyimiz və aslabilemeyeceğimiz gerçəyini düşünün. Nə köhnə zamanlardakı insanların fikirlərini yenidən tapa bilərsiniz, nə də bir zamanlar külə dönən bənzərsiz sənədlərin və ana dəftərlərin içindəki tarixi məlumatları yenidən kəşf edə bilərsiniz. İndi əhəmiyyətsiz görünə bilər, lakin əgər bir tweet unudulmağa buraxılsa və heç bir zaman geri getirilemezse, bu əhəmiyyətli bir itkin növünə bərabər deyilmi? ABŞ Konqres Kitabxanası, bir neçə il əvvəl Twitter gönderilerinin tam arxivini artırmağı və idarə sınadı, lakin yarımtrilyon ötürülməsi yaxınlaşdığı zaman layihə dayandı və heç bir zaman gün işığı görməyə. YouTube idarəçiləri, saytın hər dəqiqə 400 saat qədər yeni video təqdim etdiyini iddia etdilər. Əgər bu rəqəmlər doğrudursa, Googlenin səbəb son dərəcə müvəffəqiyyətli bir işi belə təvazökar şəkildə qazanclı etməklə mübarizə etdiyi müəyyən olur. Şəxsi ölçülərin beləsinə ətraflı təqibinə icazə verən geyilə cihazlarla, məlumatların istehsalında yuxarıya doğru gedən bu meyl, yaxın zamanda dəyişəcək kimi görünmüyor.Yeni nəsil məlumatların saxlanması molekulu olaraq DNA2012'ye geri dönsək, ExtremeTech'de DNT elmində reallaşdırılan inanılmaz bir inqilab üzərinə bir məqalə nəşr olunmuşdu: Harvard Universiteti araşdırmaçıları, yalnız bir qramlıq vəsait üzərində 700 terabayt informasiya daşıyıcısını bacardılar. Bu, fikrin uygulanabilirliğinin möcüzə bir dəlili və biologiyanın həqiqətən necə yalnız şəkil verilən bir genetik məlumatların olduğunun hatırlatıcısıydı. Ancaq, bu kəşfin ardında çaşdırıcı bir reaksiya idi: ciddi bir maraq. Bir çox məlumatın uzun müddətli depolanmasının, tədqiqatçıların əvvəldən sandığından daha təcili bir qayğı olduğu ortaya çıxdı. O zamandan bəri, bu fikrə əsaslanan ticarət bir iş qurmağa giriştiler.Temez cazibə iki mərtəbəli: DNT son dərəcə kiçikdir və kiçik bir fiziki həcmdə inanılmaz miqdarda məlumat saxlaya və indiyə qədər hər hansı bir maqnetik və ya optik siqnal gözləniləndən daha çox dayanma qabiliyyətinə sahiptir.Bu üstünlüklərin ilkini şişirtmək çətindir: DNT bir çox məlumatı tuta bilər. Daha əvvəl əldə edilən 700 terabaytlık müvəffəqiyyət inanılmazdır lakin nuklein turşularının çata sərhəd qətiliklə bu deyil; nəzəri olaraq, bir qram DNT 455 ekzabayta qədər məlumatı daşıya bilər. Bu miqdar, bu an dünyada olan bütün digital məlumatlardan nəhəng miqdarda daha çox. Əgər bu nəzəri həcmin yalnız% 1-in ulaşabilsek belə, səhv nəzarət üçün birdən çox ehtiyac çoxu kopyaya sahib olma zərurəti və səmərəsizliklər üzündən, qram başına hələ 4.5 ekzabayt və ya 4.5 milyon terabayt HDD yapıyor.Diğer tərəfdə, DNT uzun ömürlü də ola biler bir az məntiqə ziddir, çünki DNT əslində çox kövrəkdir və özüylə işləmək istədiyiniz zaman kırılmasıyla məşhurdur. DNT, onu çox düzgün şərtlərdə tutmanız lazım olduğundan ötəri uzun ömürlü deyil, lakin qərarlıdır, əgər onu etibarda saxlamaq, milyonlarla il boyunca pozulmadan qala bilər. Cinsləşmiş sümükdəki nümunələr on hətta yüz minlərlə ildir etibarda qalmağı bacarmışdı, bu görə yüksək keyfiyyətli şüşə və boşluq tüpleriyle çalışan elm insanları, bir həll bulabilirler.Dijital bir şifrədən ısmarlanmış bir DNT molekulu yaratmaq üçün avtomatlaşdırılmış sistemlər və yalnız bir və ya iki saat içində bihlerce nüsxə meydana gətirə yüksək çıktılı Xəritəçəkmə üsullarıyla, DNT məlumatını çıxarmaq və Eslemen heç daha asan olmamışdı. Təbii kiövgünün çoxu bioloji təkamülə getmək məcburiyyətində, lakin ayrıca biologiyanın yüksək nisbətdə xüsusiləşmiş həllərindən faydalanmağı bacaran elm insanlarına da.DNA'nın mənfi tarafındanDiğer tərəfdən, DNT mükəmməl deyil. Uzun müddətli bir kitabxana olaraq mükəmməl lakin sürətli və tez erişilmek üzrə interaktiv bir arxiv olaraq deyil. Bir Twitter arxivi halında, DNT bizi bir Alexandria Kitabxanası vəziyyətinə girməkdən qoruya, lakin arxivi axtarış tuta bilməz. Yalnız sıralama əməliyyatı müasir istifadəçilər üçün çox yavaş olmayacaq, eyni zamanda DNT-ni oxu əməliyyatı, molekulun özünə bəzi kiçik təhlükələr təqdim, və bütün məsələ, bu məlumatı etibarda tutmakta.Bu görə çoxu insan, zaman kapsulası kimi məqsədlər üçün DNT haqqında danışır. YouTube bu günə qədər yüklənmiş böyük miqdarda məlumatı saxlama qabiliyyətinə qətiliklə sahib, lakin bu məlumata çıxışı təmin ayrı bir mesele.Ek olaraq, bu yaxınlarda qeyd olunduğu kimi DNT-nin məlumatların saxlanması ehtimalı, bizim fəlakətimiz ola bilər, nəticədə onu biz icad etməmişik. Bioloji dünyada az qala xəyal edilə bilməz miqdarda DNT məlumatı var, bu məlumatı çözümlemekten eldeettiğimiz artıqdan hər hansı bir şeyi saymırıq və bunun get-gedə daha çoxunu sıralamaq, insanlığın yeni, işlənməmiş əsas məlumat mənbəyi halına gəlir. YouTube belə, çıxarılan yeni məlumat həcmi və gündəlik olaraq saxlama ehtiyacı baxımından bio-tibbi və saf elm araşdırma sahələri ilə boy ölçüşemiyor.DNA'nın, məlumatların elmi üçün yaxın və orta müddətli ehtiyaclarımızı qarşılama tutumu yetər də artar, məlumatların mövzusunda maraqlandığımı tək şey saxlama deyil. DNT, önümüzdəki on illərdir, əsrlər və minilliklər üçün sahib olduğumuz məlumatı və tarixi canlı tutmadan bir paya sahib ola bilər, lakin yaxın zamanda kompüterinizi DNT yaddaşından işlədir olmayacaksınız.Yeni ufuklarGelecekte məlumatların saxlanması, iki uzaq texnoloji sinifə bölmək olar: nisbətən aşağı daxilolma sahib uzun dövrlü məlumat depolaması və axtarış, asanlıqla hazır olan qısa müddətli məlumatların depolaması. Qisa müddətli variant inanılmaz sürət təmin edə bilər, lakin təsirli olmayan davamlılıq təmin edir. Hər şeyə baxmayaraq, kimyanın dik başlı davamlılığı yerinə, rəqəmsal mirasımızı silikon transistorlarin müvəqqəti elektrik vəziyyətlərinə əmanət etməyə razı olur olmamız, gələcəyin insanları üçün qəribə görünebilir.Kaynak * Bilimfili - "İnsanlığın Bütün Bilgileri DNT-də daimi saxlanıla bilər" http://bilimfili.com / tum-məlumatlar-dna-da-qalıcı-olaraq-saxlanıla bilər /

Read More

Windovs gizli kod

compmgmt.msc Bilgisayar yönetimini açar. clipbrd.exe Pano işlemcisini açar. cleanmgr.exe Disk temizleyiciyi açar. ciadv.msc Dizin yöneticisini açar. charmap.exe Karakterleri ayarlamanızı sağlar. calc.exe Hesap makinesini açar. diskmgmt.msc Disk yönetimini açar. devmgmt.msc Aygıt yöneticisini açar. dfrg.msc Disk birleştiriciyi açar. eudcedit.exe Karakter imal edebilirsiniz. appwiz.cpl Program ekle kaldırı açar. access.cpl Erişebilirlik seçeneklerini açar. accwiz.exe Erişebilirlik sihirbazını açar. desk.cpl Görüntü özelliklerini açar. eventvwr.exe Olay görüntüleyicisini açar. freecell.exe İskambil oyununu açar. fsmgmt.msc Paylaşılan klasörler menüsünü açar. hdwwiz.cpl Donanım ekleme sihirbazını açar. iexpress.exe Setup programını açar. inetcpl.cpl İnternet özelliklerini açar. intl.cpl Bölge ve dil ayarlarını açar. joy.cpl Oyun kontrollerini açar. magnify.exe Büyüteçi açar. main.cpl Fare özelliklerini açar. mmsys.cpl Ses ayarlarını açar. mspaint.exe Paint programını açar. narrator.exe İngilizce ekran okuyucusunu açar. ntbackup.exe Yedekleme sihirbazını açar. nusrmgr.cpl 

Kullanıcı hesaplarını açar. osk.exe Ekran klavyesi açar. telnet.exe Telnet'i açar. spider.exe Kağıt oyunu açar. gpedit.msc Grup poliçesi açar. msconfig.exe Sistem ayarlarını açar. verifier.exe Sürücü monitörünü açar. drwtsn32.exe Sorun tanıma aracını açar. dxdiag.exe DirectX sürümünüzü öğrenmenizi sağlar. mobsync.exe Senkronizasyon sağlar. mplay32.exe Media Player'ın çok basit bir halini açar. odbcad32.exe Database işleme sağlar. packager.exe Obje paketleyiciyi açar. perfmon.exe Sistem monitörünü açar. progman.exe Masaüstü yöneticisini açar. rasphone.exe Erişim defterini açar. shrpubw.exe Network paylaşımı bilgisini açar. sigverif.exe İmza denetleyicisini açar. sysedit.exe Sistem yöneticisini açar. syskey.exe Şifre databaseini açar. sndrec32.exe Ses kaydedicisini açar. timedate.cpl Tarih ayarlama penceresini açar. tourstart.exe Windows XP turu başlatır. winchat.exe Windows içinde bulunan chat programını açar. winmine.exe Mayın Tarlası oyununu açar. write.exe WordPad'i açar. wupdmgr.exe Windows güncelleştirme penceresini açar. explorer.exe Windows Gezgini'ni açar. powercfg.cpl Güç seçeneklerini açar. rasphone.exe Ağ bağlantılarını açar. regedt32.exe Windows Kayıt Düzenleyicisi'ni açar. regedit.exe Windows Kayıt Düzenleyicisi'ni açar. sndvol32.exe Ses ayarlarını yapmanızı sağlar. notepad.exe Not defterini açar. taskmgr.exe Görev yöneticisini açar.

Read More

Windovs gizli kod

compmgmt.msc Bilgisayar yönetimini açar. clipbrd.exe Pano işlemcisini açar. cleanmgr.exe Disk temizleyiciyi açar. ciadv.msc Dizin yöneticisini açar. charmap.exe Karakterleri ayarlamanızı sağlar. calc.exe Hesap makinesini açar. diskmgmt.msc Disk yönetimini açar. devmgmt.msc Aygıt yöneticisini açar. dfrg.msc Disk birleştiriciyi açar. eudcedit.exe Karakter imal edebilirsiniz. appwiz.cpl Program ekle kaldırı açar. access.cpl Erişebilirlik seçeneklerini açar. accwiz.exe Erişebilirlik sihirbazını açar. desk.cpl Görüntü özelliklerini açar. eventvwr.exe Olay görüntüleyicisini açar. freecell.exe İskambil oyununu açar. fsmgmt.msc Paylaşılan klasörler menüsünü açar. hdwwiz.cpl Donanım ekleme sihirbazını açar. iexpress.exe Setup programını açar. inetcpl.cpl İnternet özelliklerini açar. intl.cpl Bölge ve dil ayarlarını açar. joy.cpl Oyun kontrollerini açar. magnify.exe Büyüteçi açar. main.cpl Fare özelliklerini açar. mmsys.cpl Ses ayarlarını açar. mspaint.exe Paint programını açar. narrator.exe İngilizce ekran okuyucusunu açar. ntbackup.exe

Yedekleme sihirbazını açar. nusrmgr.cpl Kullanıcı hesaplarını açar. osk.exe Ekran klavyesi açar. telnet.exe Telnet'i açar. spider.exe Kağıt oyunu açar. gpedit.msc Grup poliçesi açar. msconfig.exe Sistem ayarlarını açar. verifier.exe Sürücü monitörünü açar. drwtsn32.exe Sorun tanıma aracını açar. dxdiag.exe DirectX sürümünüzü öğrenmenizi sağlar. mobsync.exe Senkronizasyon sağlar. mplay32.exe Media Player'ın çok basit bir halini açar. odbcad32.exe Database işleme sağlar. packager.exe Obje paketleyiciyi açar. perfmon.exe Sistem monitörünü açar. progman.exe Masaüstü yöneticisini açar. rasphone.exe Erişim defterini açar. shrpubw.exe Network paylaşımı bilgisini açar. sigverif.exe İmza denetleyicisini açar. sysedit.exe Sistem yöneticisini açar. syskey.exe Şifre databaseini açar. sndrec32.exe Ses kaydedicisini açar. timedate.cpl Tarih ayarlama penceresini açar. tourstart.exe Windows XP turu başlatır. winchat.exe Windows içinde bulunan chat programını açar. winmine.exe Mayın Tarlası oyununu açar. write.exe WordPad'i açar. wupdmgr.exe Windows güncelleştirme penceresini açar. explorer.exe Windows Gezgini'ni açar. powercfg.cpl Güç seçeneklerini açar. rasphone.exe Ağ bağlantılarını açar. regedt32.exe Windows Kayıt Düzenleyicisi'ni açar. regedit.exe Windows Kayıt Düzenleyicisi'ni açar. sndvol32.exe Ses ayarlarını yapmanızı sağlar. notepad.exe Not defterini açar. taskmgr.exe Görev yöneticisini açar.

Read More

Stratosferdə ozon qatının dağılması

Stratosferde ozon tabakasının dağılması
   Gezegenin en büyük çevre felaketlerinden biri yerkürenin izafi güneş radyasyonuna koruyan stratosferdeki ozon tabakasının kalınlığının azalması ve dağılması.
   Bu belirti son yıllarda güney kutupları ilçesinde, Kuzey Amerika, Atlantik ve Avrupa'nın bazı büyük şehirleri üzerinde görülmektedir.
   Ozon tabakasının dağılmasının esas sebebi sanayide yaygın olarak kullanılan klor florkarbon (CFC veya XFU) freonlar, aerozonlar ve diğer klorlu sanayi atıkları.
   Bazı ülkelerde CFC - nın atık miktarı yılda 800 ton - dan fazla oluyor. Dikkate almak gerekir ki, klorin 1 atomu 10 bin ozon molekülünü yok eder ve atmosferde florun etkinliği 180 yıla kadar uzayabilir.



   İşte bu yönü nedenle aşındırıcı özelliğe sahip olan bu gazlar stratosferde toplanarak Ozona öldürücü darbe vurur.
   Atmosferde kalkan kazlar sıcaktan soğuk iklim olan yere doğru hareket ediyor. İşte bu yüzden ozon deliğinin kesintisi üzerinde açılması da bu effektlə ilişkilidir.
   Kesintisi üzerinde Ozon deliğinin boyutu yaklaşık ABD - ın topraklarına eşit olmuştur.
   Texas Üniversitesi bilim adamlarının tedqiqatlarına göre Antraktidada yakın olan Güney Amerika üzerinde son yıllarda ozon gazı% 30 azalmıştır.
   Ozon deliğinin genişlemesi çok ağır sonuçlara neden olabilir. Bu tehlike artık Şili ve Arjantin'de fark edilmektedir.
   Şili alimlerinin gözlemlerine göre, hazırda yayda burada güneş ışınının altında 15 dəqidə kalmak etkisine göre geçmiş yılların 4 saatine eşittir.

Read More

Sənaye tullantılarının zərərsizləşdirilməsi

Sənaye tullantılarının zərərsizləşdirilməsi

 Sanayi üretimi sürecinde çok atıklar alınır ki, bunların da gerekli emaldan geçirdikten sonra, yeniden məhsulistehsalı için hammadde olarak kullanılabilir.
Temizleme qurğularında biriken maden suları atıkları, hacmi katılığı polidispers katı fazaya göre 0,5 den 10 a kadar olan su suspenziyadır. Bu nedenle maden suları atıklarını (MST) tekrar çalıştırmak ve iptal edilmesinden önce, onu çamur
almak için önceden çalışıyor. MST-in üretiminin texnolojisikli tüm işlem türlerinin iptalini ve kullanımını dikkate alır. MST-ın sıkılması onun üretiminin I. aşamasıdır. Yerçekimi ve flotasiya yöntemi ile sıkıştırma en çok yayılmıştır.
Qravitasiyalı sıkıştırma, tullantısıxılma düzeneğinde, flotasiyalı-təziqli flotasiyaqurğusunda gerçekleştirilir. Ayrıca çöküntünün siklonlarda ve sentrofuqada merkezkaç kasılması uygulanır.



Çöküntünün stabilləşdirilməsi Bileşiminde bulunan biyolojik parçalanmaya maruz kalan organik madde bölümün daşlaşmasıdır ki. Bu da çöküntünün açık havada uzun süre saklanması sırasında çürüməsinin önler. Sanayi suları kaymaları stabilləşmə için çoğunlukla aerobik stabilləşmədən - aerotenk denilen cihazda çöküntünün uzun süre aeroblaşması ile elde ediyorlar. 200-de aerobik stabiləşmə 8 - 11 gündür, bu zaman 1 kg aktif lilin organik maddenin stabilləşdirilməsi için oksijenin tüketimi 0,7 kg oluşturmaktadır. Bu yöntem tüketimi 4200 m3 / saat olan çöküntünün işlenmesi için uygulanır. Çöküntülerin susuzlaşdırılması ise polidispers fazanın hacmi emilimi% 80 kadar olan çamur almak içindir. Sanayi suları atıklarının susuzlaşdırılması vakum filtirlərində, filtre preslərdə, sentrofuqalarda ve titreşim filtrlərdə gerçekleştirilir. Çöküntülerin kaldırılması o zaman uygulanır ki, tekrar geçiş mümkün değildir veya ekonomik olarak rentabelli değil. Çöküntülerin kaldırılması yönteminin seçimi, onların içerisinden ve sanayi tesislerinin bulunması ve planlamasında bağlıdır. Çöküntülerin yakılması en yaygın iptal olunduğu teknikleri biridir.Şəkil 13-de katı atıkların yakılması hesabına alınan sıcaklıktan çöküntülerin termikiqurudulması ve yakılması için cihazın şeması verilmiştir.


Çöküntülerin yakılması için fırını (1) çıkan 900- 10000C-de olan gazlar 3 kamerasına girer. Buradan çıkan gazların karşısına pompa-dozator (12), kompresör (13) ve bölüşdürücü (2) aracılığıyla çöküntüler vurulur. Kameranın üst kısmında sıcaklık suyun buharlaşması hesabına 750-8000C kadar düşüyor. Aynı zamanda bakdan (4), istidəyişdiricisi (5) kanalında sıkılmış çöküntü (rutubeti 93-% 95 olan) vurulur ki, bu da 84-89% kadar kurutulup. Nasosdozatorda (12) çöküntü vermek için (11) ile donatılmış bak (10) girer. Çıkan gazlar istidəyişdiricidə 300-3500C kadar soğutulup, filtreye (6) oradan boru (7) ile vantilatör (8) ile sorulub atmosfere geçer. Katı parçacıklar filtirdə tutulup kabul
edici (9) girer ve oradan periyodik üretiliyor. Bu tür cihazlar çevreyi korlamır ve esasen istismar edilir. Bunlar rutubeti% 60 mekanik karışımı% 10 kadar olan organik atıkları zərərsizləşdirməyə sağlar.
Sanayi atıklarını işleme ve iptal etmek için poligon cihazlarıyla kullanmak uygundur.

Read More

İONLAŞDIRICI ŞÜALANMALAR

Iyonize ışınlar çok yüksek biyolojik etki etme özelliğine sahiptirler, bu ışınlarla canlı organizmanın atom ve molekülleri arasındaki etkileşim, yani bu ışınların etkisinden insan ve hayvan organizması hücrelerinde, organlarında meydana gelen karmaşık biyokimyasal, fiziksel-kimyasal ve s. prosesler öngörülüyor. Bu mesele son yıllara kadar rentgenoloq ve radioloqları bir kadar da ilgilendirmiyordu. Fakat son 20-30 yıl içinde bazı ülkelerde atom endüstrisinin hızla gelişmesi ile ilgili olarak, tıp, tarım ve veterinerlik bilimlerinin büyük bir grup alimleri ışınların biyolojik etki mekanizmasını öğrenmeye başlamıştır.

Işın zədələnmələrinin esas koruyucu ve tedavi konularını doğru çözmek için bu ışınların birincili biyolojik etki mekanizmasını öğrenmek derin bilgi gerektirir. Işın zədələnmələrnin biyokimyasal mekanizmasını bilmek bu sürecin patogenezmin ve metabolizma bozukluklarına yaşanan bazı hastalıklarda oluşan biokimyavi değişikliklerin öğrenilmesi çok yardımcı olur. Bu konunun esaslı çözümü iyonize ve dokularda meydana gelen morfolojik değişiklikler düzgün öyrənilmədiyindən sonra mümkün olabilir.

Hayvan orqanizması çok karmaşıktır ve hemen o henüz sonuna kadar incelenmemiştir. Uzun süre yapılan araştırmalar sonucunda anlaşılmıştır ki, farklı ışınların öğrenilmiştir, bu ışınları oluşturan izotopların toplanması ve enerjinin geliştirilmesi açısından esasen ilk önce hayvanın biyokimyasal özelliklerden çok bağlıdır.

Radyoaktif ışınların biyolojik etki özelliği ilk önce hayvanda şüalanmanı kabul eden analizatörünce olmaması, ikincisi ise dokunun enerji iletim biçimi ile ilgilidir. Örneğin, her türlü küçük hayvanlar için 1000 R ölüm dozu, fakat buna rağmen dokuya çok az miktarda 8,4 KDJ / g (2 kkalori) enerji toplanır.

Iyonize ışınların biyolojik etki mekanizmasını temini olarak iki ana etapa ayrılabilir, ilk olarak şüalanmanın biyolojik etkisi ile belirlenir, yani organ ve dokuların biyokimyasal süreçleri etkilemek, ikinci etap orqanizmaya şüalanmanın etkisi zamanı neyrogen ve gumoroloji değişkenlik aracılığıyla oluşan süreçtir.

Iyonize ışınların biyolojik etkileri birçok faktöre bağlı olarak kendilerini farklı şekillerde göstermektedir verebiliyor. Bu faktörlerden ışınların türünü, enerjisini, etkileme sürecini, cisimlerden görme yeteneğini, ionlaşdırma özelliklerini vb. gösterilebilir. Iyonize ışınlar o ışınlar ki, onların enerjisinin etkisinden udulduqları ortamda, hem de canlı organizmada iyonlar oluşur. Bu ışınların ışınları, olumsuz yüklü - parçacıklar (elektronlar) pozitif yüklü e + -hissəciklər ve özelliklerine göre Röntgen ışınlarına benzer kvantlar veya elektromanyetik radyasyon fotonları aittir.

1905 yılında Berqon ve Trobondo tərfəindən teoriya meydana geldi, bu teoriyada anılırdı ki, Süt hastalığının oluşmasında metabolizmanın bozulması sonucu oluşur.

Read More

İONLAŞDIRICI ŞÜALANMALAR

İONLAŞDIRICI ŞÜALANMALAR

İonlaşdırıcı şüalar çox yüksək bioloji təsir etmə xassəsinə malikdirlər, bu şüalarla canlı orqanizmin atom və molekulları arasındakı qarşılıqlı təsir, yəni bu şüaların təsirindən insan və heyvan orqanizmi hüceyrələrində, orqanlarında baş verən mürəkkəb biokimyəvi, fiziki-kimyəvi və s. proseslər nəzərdə tutulur. Bu məsələ son illərə qədər rentgenoloq və radioloqları bir qədər də maraqlandırmırdı. Lakin son 20-30 il ərzində bəzi ölkələrdə atom sənayesinin sürətlə inkişafı ilə əlaqədar olaraq, tibb, kənd təsərrüfatı və baytarlıq elmlərinin böyük bir qrup alimləri şüaların bioloji təsir mexanizmini öyrənməyə başlamışdır.

Şüa zədələnmələrinin əsas profilaktik və müalicə məsələlərini düzgün həll etmək üçün bu şüaların birincili bioloji təsir mexanizmini öyrənmək dərin bilik tələb edir. Şüa zədələnmələrnin biokimyəvi mexanizmini bilmək bu prosesin patogenezmin və maddələr mübadiləsi pozğunluğu ilə baş verən bəzi xəstəliklərdə yaranan biokimyavi dəyişikliklərin öyrənilməsinə çox kömək edir. Bu məsələnin əsaslı həlli ionlaşdırıcı və toxumalarda baş verən morfoloji dəyişikliklər düzgün öyrənilmədiyindən sonra mümkün ola bilər.
Heyvan orqanizması çox mürəkkəbdir və demək olar ki, o hələ axıra qədər öyrənilməmişdir. Uzun müddət aparılan tədqiqatlar nəticəsində məlum olmuşdur ki, müxtəlif növ şüaların öyrənilmişdir, bu şüaları əmələ gətirən izotopların toplanması və enerjinin əmələ gətirməsi əsasən ilk əvvəl heyvanın biokimyəvi xüsusiyyətlərdən çox asılıdır.
Radioaktiv şüaların bioloji təsir xüsusiyyəti ilk əvvəl heyvanda şüalanmanı qəbul edən analizatorun olmaması, ikincisi isə toxumanın enerji ötürmə forması ilə əlaqədardır. Məsələn, bütün növ xırda heyvanlar üçün 1000 R ölüm dozasıdı, lakin buna baxmayaraq toxumaya çox az miqdarda 8,4 KDJ/g (2 kkalori) enerji toplanır.
İonlaşdırıcı şüaların bioloji təsir mexanizmini təmini olaraq iki əsas etapa bölmək olar, ilk olaraq şüalanmanın bioloji təsiri ilə təyin olunur, yəni orqan və toxumaların biokimyəvi proseslərinə təsir etmək, ikinci etap orqanizmaya şüalanmanın təsiri zamanı neyrogen və gumoroloji dəyişkənlik vasitəsilə əmələ gələn prosesdir.
İonlaşdırıcı şüaların bioloji təsiri bir çox amillərdən asılı olaraq özlərini müxtəlif cür biruzə verə bilir. Bu amillərdən şüaların növünü, enerjisini, təsir etmə müddətini, cisimlərdən görmə qabiliyyətini, ionlaşdırma xassələrini və s. göstərmək olar. İonlaşdırıcı şüalar o şüalardır ki, onların enerjisinin təsirindən udulduqları mühitdə, eləcə də canlı orqanizmdə ionlar əmələ gəlir. Bu şüaların  şüaları, mənfi yüklü - zərrəciklər (elektronlar) müsbət yüklənmiş e+-hissəciklər və xassələrinə görə Rentgen şüalarına oxşar  kvantlar və ya elektromaqnit şüalanma fotonları aiddir.
1905-ci ildə Berqon və Trobondo tərfəindən teoriya əmələ gəldi, bu teoriyada qeyd olunurdu ki, Süd xəstəliyinin əmələ gəlməsində maddələr mübadiləsinin pozulması nəticəsində yaranır.

Read More

Atmosfer havasinin muhafizesi

Atmosfer havasının mühafizəsi
   Atmosferi sənaye tullantılardan və dumanlardan qorumaq üçün  toz və duman tutan aparatlar və sistemlərdən  istifadə edilir .
   Hazırda aşağıdakı toz tutan avadanlıqlar tətbiq edilir :
Quru toz tutanlar .
Yaş toz tutanlar .
Elektrik filtrləri .
Müxtəlif filtirlər .

   Toztutan aparatların qarışıqları böyük qatılıqda işlənilir . Bu zaman ardıcıl olaraq bir neçə aparat birləşdirilir . Qarışığın qatılığı havada 100 milliqram / m3 - dən aşağı olduqda müxtəlif filtirlər işlənilir . Müxtəlif təmizləyici aparatlarda qazların bərk və damcı qarışıqların ayrılması ümumi effektivlik xarakteristikası ilə mülahizə olunur .
η = C1 – C2 / C1
Burada  C1 və  C2 aparata daxil olan və çıxan qazda qarışığın qatılığıdır . Əgər təmizləmə bir neçə birləşdirilmiş aparatdan ayrılarsa, ümumi təmizlənmə effekti belə tapılır . 
η = 1 - ( 1 - η1 ) ∙ ( 1 - η2 ) ∙ ..... ∙  ( 1 - ηn )
η1 , η2, və ηn 1 - ci, 2 - ci, n - ci aparatların elektrik əmsalıdır . Bəzi hallarda da difraksiyalar üzrə də effektivlik əmsalları əmsallarından istifadə edilir . Toz təmizləyici aparatlarda hidravlik təzyiq itkiləri belə tapılır :
ΔP = P1 - P2 = ξ ∙ ρ ∙ W2 / 2
Burada  ρ və  W aparatın hava aparılan  kəsiyində havanın sıxlığı və sürətidir, ΔP -təzyiqdir, ξ - yerli hidravlik itkilər əmsalıdır . Həmçinin təcrübə yolu ilə tapıla bilər.  ΔP - əsasən mühərrikin gücünü göstərir . Təmizləmə prosesində ΔP  dəyişir artır . Odur ki, Δpbaş = Δpson olduqda təmizləmə aparatının işi dayandırılır və o təmizlənir. Təmizləyici xüsusi toz tutumu onun tutduğu tozun miqdarından asılıdır.
Bu miqdar 2 regenerasiya arasında vaxt ərzində aşağıdakı düsturla hesablanır .

τ = N ∙ F / η ∙ Q ∙ C
Havada olan asılı hissəciklərin insan sağlamlığına neqativ təsir göstərməsi hələ çox yüzilliklər bundan əvvəl qeyd edilmişdir. Lakin son illərin tədqiqatları nəticəsində asılı hissəciklərin insanlar üçün ciddi təhlükəli olması təsdiq edilmişdir. Atmosferdə yüksək miqdarda asılı hissəciklərin mövcudluğu ilə əlaqədar sutkalıq ölüm hadisələrinin çoxalması dəqiq müəyyən edilmişdir.
Asılı hissəciklər dedikdə, hər şeydən əvvəl atmosferdə mövcud olan bərk hissəciklər, havaya bilavasitə daxil olan atmosfer aerozolları və qazların kimyəvi çevrilmələri prosesində əmələ gələn bərk hissəciklər nəzərdə tutulur, axırıncı törəmə asılı hissəciklər adlandırılır. Kömür, neft və benzinin yandırılması iri asılı hissəcikləri (uçucu kül) əmələ gətirir. Xırda hissəciklər yanma zamanı buxarlanan maddələrin kondensasiyası nəticəsində əmələ gəlir. Törəmə asılı hissəciklər, həmçinin atmosfer havasında mövcud olan kükürd və azot oksidlərinin reaksiyası nəticəsində peyda olur. Mühüm asılı hissəciklər sulfat, nitrat ionları, ammonyak ionları, üzvi aerozollar, bərk kömür, müxtəlif metallar və başqalarından ibarətdir. Belə ki, havada dezinteqrasiya aerozolları (məs. sement zavodlarında) və metalların kondensasiya aerozolları (metallurgiya zavodlarında əmələ gəlir) ola bilər.
Asılı hissəciklərin ölçüsünü, onların təsvirini və davranışını, mənşəyini, həmçinin kimyəvi tərkibin çökmə (düşmə) vaxtını və ya hava mühitində qalma vaxtını və ərazidə yayılmasını müəyyən etmək birinci dərəcəli əhəmiyyət kəsb edir. Asılı hissəciklərin havada ölçüsü 0,01-dən 100 mkm arasında dəyişir. Ölçüsü 10 mkm-dən iri olan hissəciklər tez çökür, təmizləmə apardıqda onları tutmaq olur. Kiçik hissəciklər (0,01-0,1 mkm) hava nümunəsində adətən az miqdarda müəyyən edilir.
Hissəciklərin xırda fraksiyaları (0,1-2,5 mkm) havada toplanır və uzaq məsafələrə aparıla bilir. İri hissəciklər (2 mkm-dən iri) qravitasiya çökmə prosesində yerə düşür, lakin bəzən küləyin təsirindən yuxarı qalxaraq havanın yenidən çirklənməsinə səbəb olur. Asılı hissəciklərin tərkibində zərərli mikroorqanizmlər (bakteriya, virus və göbələklər) atmosferin bioloji çirklənməsinə səbəb olur. Müxtəlif ölçülü hissəciklərin orqanizmə təsiri mexanizmində və təsir dərəcəsində prinsipial fərq mövcuddur.
Analiz üçün nümunə götürərkən selektiv impaktordan keçən aerodinamik diametri 10 mkm olan hissəciklər PM10 adlanır (ingiliscə partikulate matter). PM10 hissəcikləri əsasən raspirabel fraksiyasından ibarətdir, yəni xirtləkdən (boğazdan) birbaşa ötərək orqanizmə daxil olur. Diametri 10 mkm-dən kiçik olan antropogen tullantılarının asılı hissəciklərinin başlıca mənbələrinin cəmi avtonəqliyyatın hərəkəti (10-25%), stasionar qurğularda yanacağın yandırılması (40-55%) və sənayedəki texnoloji proseslər (15-30%) sayılır.
Selektiv impaktordan keçən 2,5 mkm aerodinamik diametrli hissəciklər (həmin diametrli hissəciklərin 50% ələnməsini təmin edən) PM2,5 adlanır. Tam ələnmənin yuxarı həddi 7 mkm-ə uyğun gəlir. Yüksək risk qrupundan (uşaqlar və müəyyən ağciyər xəstəliyi olan yaşlılar) olan şəxslərin tənəffüs (nəfəs) yolları sahəsinə daxil olan ümumi asılı hissəciklərin respirabel hissəsini təşkil edir.
Asılı hissəciklərə hər yerdə rast gəlinməsi və mürəkkəb tərkibli olduğuna görə onların normalaşdırılması olduqca mürəkkəb məsələ sayılır. Rusiyada asılı hissəciklərin cəmi üçün yalnız iki normativ qəbul olunmuşdur: maksimal YVK (yol verilən konsentrasiya) – 500 mkq/m3 və orta sutkalıq YVK – 150 mkq/m3. Avropa ölkələrində və ABŞ-da ümumi asılı hissəciklər və ölçüsü 10 və 2,5 mkm-dən kiçik olan hissəciklər üçün daha parçalanmış normativ şkalası hazırlanmışdır. ABŞ-da asılı hissəciklərin normalaşdırılması yalnız respirabel fraksiyası, yəni ölçüsü 10 və 2,5 mkm-dən kiçik olan hissəciklər üçün hazırlanmışdır. Bu normativlər asılı hissəciklərin mütənasib olaraq 83 və 50 mkq/m3 cəminin miqdarına uyğun gəlir. Avropa Şurası bu normativləri gələcəkdə daha da sərtləşdirmək (azaltmaq) üzrə xüsusi direktivlər hazırlayır.
Hesablamalar göstərir ki, Rusiyada hər iki adamdan biri (70 mln-dan artıq) daim atmosfer havasında olan asılı gətirmələrin yüksək təsirinə məruz qalır. Həm də 2,4 mln. adam yüksək konsentrasiyanın (300 mkq/m3) və 20 mln. adam isə ortasutkalıq YVK-dan yüksək təsirinə məruz qalır. ABŞ-da 2 mln. adam havada asılı hissəciklərin 300 mkq/m3-dən yüksək olan konsentrasiyasının təsirinə məruz qalır.

Read More